ΓΡΑΜΜΑ ΣΤΟΝ ΟΥΙΛΛΙΑΜ ΜΠΑΡΟΟΥΖ
του Γκρέγκορυ Κόρσο
Αμερικάνικο Ξενοδοχείο, 1962
Αγαπημένε Μπιλ, πιο αγαπημένε και πιο ευφυή και πιο ωραίε άνθρωπε στα μάτια μου μέσα στον κόσμο όλο, αυτό που έχω να σου πω μπορεί καλύτερα να ειπωθεί με τη μορφή ενός γράμματος, και να λοιπόν: χθες βράδυ είδα το πιο καθαρό και πιο φανταστικό όνειρο που έχω δει ποτέ μου, ήμουν εντελώς σίγουρος μέσα στ' όνειρο πως αυτό που συνέβαινε
ΣΥΝΕΒΑΙΝΕ, και δεν ήταν από 'κείνα τα όνειρα που έχουν μια αλλόκοτη αλληλουχία` ξετυλίγοταν ολοκάθαρο και ω! Θεέ, ουάου! ονειρεύτηκα πως ήμουν στο σαν φρανσίσκο, χρόνια χρόνια πριν, όταν ήσουν πολύ νέος στο κόλπο, όπως κι ο τζαν κέρουακ` άρχιζε ως εξής..είδα τον τζακ να στέκεται στη στάση του λεωφορείου, πήγα σιμά του κι είπα γεια σου τζακ, αυτός, έτσι ένοιωσα στ' όνειρο, μονάχα μια φορά τον είχα ξαναδεί πρωτύτερα, στη νέα υόρκη όταν ο άλλεν με σύστησε σ' εκείνον` είπα γεια σου κι εκείνος φάνηκε τσαντισμένος που βρισκόμουν εκεί, έδειχνε να μη με θέλει εκεί πέρα, και δεν απάντησε στο χαιρετισμό μου, βάδισα μακριά πληγωμένος, κάθησα σε απόσταση, και ιδού ο Τζακ άρχισε να πίνει, και τότε ήξερα πως μπορούσα να πάω σιμά του κ αυτός θα' ταν ξανά ο παλιός γλυκούλης Τζακ` πήγα σιμά του και τον κοίταξα αποφασιστικά στα μάτια κι είπα "Τζακ θα γίνεις διάσημος τζακ, πως θα σου φαινόταν αν γινόσουν τόσο σπουδαίος, αν όχι σπουδαιότερος, απ΄τον τόμας γουλφ, τον χεμινγουαίη κλπ;" τα μάτια του στριφογύρισαν σ' ένα ντελίριο` δεν μπορούσε να μιλήσει, μετά του είπα ένα τσιτάτο του Μπλέηκ (να του τη ρίξω γιατί αγνόησε το χαιρετισμό του πρωτύτερα) να φοβάσαι λιγότερο πως κυνηγάς έναν άγγελο απ' την πόρτα σου --και τον άφησα μ' ετούτο--βλέπεις μπιλ, ήμουν μέσα στ' όνειρο, 1962!!!!! πίσω στο παρελθόν όταν ο τζακ ήταν ένα παιδαρέλι, κι εσύ επίσης! α ναι, κι όταν έφυγα είπα στον καλοσχηματισμένο τζακ πως θα γινόταν χοντρός, του πάτησα την κοιλιά κι είπα ναι, θα' χεις αποκτήσει κοιλιά το 1962--με κοίταξε πολύ περίεργος κι έφυγε,"Θα γίνει διάσημος τζακ, διάσημος.".. μετά προχώρησα κάτω στο δρόμο και ποιος ήλθε εκεί κάτω στο δρόμο τόσο ψηλός και ευπαρουσίαστος παρά εσύ, μπιλ, κι εγώ δεν σου κοινοποίησα ευθύς αμέσως το γεγονός πως ήμουν απ' το 1962` άρχισα με τα "γεια σου μπιλ" (κι εσένα όπως και τον τζακ σε είχα συναντήσει μονάχα μια φορά μέσω του άλλεν) εσύ, αντίθετα απ' τον τζακ, με χαιρέτησες και με ρώτησες πως ήμουν` και μετά σου είπα, "Μπιλ, θα γίνεις ο μεγάλος συγγραφέας αυτής της γενιάς` θα γράψεις ένα σπουδαίο βιβλίο` και ο Δρ. Μπένγουαιη θα' ναι ο ήρωάς σου, ένας αληθινά υπέροχος λαμπρός άνθρωπος" ουάμ! σαν είπα Μπένγουαιη τα μάτια σου
έλαμψαν! επιχείρησα να σου πω τι συνέβαινε, γιατί ήθερα πως θα καταλάβαινες, μα έκανα πίσω` προχωρήσαμε, και ω! μπιλ, το δυνατό συναίσθημα που ένοιωσα! ολότελα δυναμικό, γιατί ήξερα τι επρόκειτο να συμβεί, ναι, κι έπειτα δύο άνθρωποι με χαρακτηριστικές φάτσες του σαν φρανσίσκο μας χαιρέτησαν, και με ρώτησαν πότε γύρισα πίσω` τότε ήταν που συνειδητοποίησα στ' όνειρό μου πως είχαμε 1956, γιατί ήμουν εκεί στα 1956, όπως κι ο τζακ, όπως κι ο άλλεν, μα όχι εσύ!!! εσύ δεν ήσουν εκεί, μα δεν ονειρευόμουν τον άλλεν, αυτός δεν ήταν στ΄όνειρο` μετά είδα την έκπληξή σου, ρώτησα τι χρονιά ήταν, με κοίταξες τόσο περίεργα, έπρεπε να σου το πω, σου είπα πως πύραυλοι θα σταλούν στο διάστημα, πως το βιβλίο σου θα ονομαστεί γυμνό γεύμα, και πως είχα συναντήσει τον τζακ και πως θα του τα είχα πει όλα αν δε με κρατούσε τόσο σε απόσταση, συμφώνησες μαζί μου πως είχε κάνει γκάφα` μετά φάνηκες να καταλαβαίνεις απόλυτα, ναι, σου απήγγειλα την πρώτη γραμμή του
ΟΥΡΛΙΑΧΤΟΥ του άλλεν, σου είπα πως θα το έγραφε και θα γινόταν διάσημος εξ αιτίας του, στο όνειρο κανείς από εμάς δεν είχε δημοσιεύσει κάτι ή είχε κάνει όνομα` εσύ, αν είχες κάποιες αμφιβολίες, φάνηκες να τις πετάς μακριά σαν άκουσες την πρώτη εκείνη γραμμή, είδα τα καλύτερα μυαλά κλπ, κι όταν σου έκανα κουβέντα για τα κολάζ(8), το πρόσωπό σου ήταν όπως ποτέ πριν δεν το' δα, τόσο λαμπρό και υπέρογο και σου είπα πως όλα αυτά σημαίνουν πως ήμουν εγώ αυτό το ον που ήρθε σ' εσένα πριν γράψεις το βιβλίο, πως ήμουν εγώ που σου έδωσα το γυμνό γεύμα, συμφώνησες μ' αυτό και ειλικρινά με ευχαρίστησες, μπιλ, μετά εγώ είπα: " Άμα θα' ρθει αυτή η μέρα στο μέλλον που θα πεις: "Γκρέγορυ, είσαι εδώ και είσαι αυτό που είσαι επειδή εγώ ευχήθηκα έτσι" χαμογέλασες μ' αυτό, κι έπειτα ήξερα πως κι εσύ επίσης ήσουν παντοδύναμος, πως όλοι εσείς ξέρατε πως ήρθα απ' το 1962 πίσω σ' αυτή την εποχή της νιότης σας, ο Θεός ξέρει ποια χρονιά ήταν στ' αλήθεια, μα νωρίς ήταν απ' το Θεό, ναι όταν σου είπα πως θα το' λεγες σε μένα, χαμογέλασες μ' ένα χαμόγελο κατανόησης, όχι ένα τρομακτικό χαμόγελο, δεν έπεσα βορά στο στοιχειό σου, μα σε κατάλαβα τελικά κι εσύ εμένα, με κάλεσες να μείνω τη νύχτα μαζί σου, να πούμε περισσότερα και να σου πω όλα αυτά που θα συνέβαιναν στα χρόνια που θα' ρχόταν, κάναμε αληθινό έρωτα σ΄αυτό το όνειρο μπιλ, και πόσο σοφό πραγματικά για μένα να πω, όντας αυτός σου λέω πως θα γίνεις ο μεγάλος συγγραφέας της γενιάς, και το βιβλίο που θα τα κατάφερνε και οι χαρακτήρες εκεί μέσα και ούτως καθεξής, οριστικά συμφώνησες πως εγώ ήμουν μετά ο διαιωνιστής αυτών που είχαν ειπωθεί, βεβαίως κι έπρεπε να συμφωνήσεις γιατί κοίτα την κατάσταση που βρισκόμουν!!! Ήταν σα να σε είχα κυριολεκτικά συναντήσει, ας πούμε στα 1945 (η νεανική θωριά του προσώπου σου έδειχνε μια τέτοια εποχή) και σου τα είπα όλα αυτά` τι θα' χες πει στα 1945, ήταν έτσι; για σκέψου το, είμαι σίγουρος πως θα ενδιαφερόσουν βαθιά για μένα, για να πούμε το ελάχιστο, και ουάου! ω, ουάου! όταν ανέφερα τον Μπένγουαιη σαν το μεγάλο ηρωικό άνδρα, τα μάτια σου
άστραψαν σαν τα
χριστουγεννιάτικα δέντρα--και ξανά συμφώνησες πως ο τζακ είχε κάνει γκάφα` πήγα σπίτι μαζί σου, κι εδώ είναι το πιο παράξενο μέρος του ονείρου, κυριολεκτικά ανασηκώθηκα στο κρεβάτι μου και σε είδα να κάθεσαι σε μια καρέκλα μπροστά μου κι είχες το ίδιο νεανικό πρόσωπο, μιλήσαμε και θυμάμαι καθαρά που είπες, "Ναι, θα σου πω πως είσαι 'δω και τι είσαι εξ αιτίας μου, γιατί έτσι είναι` ζήτησα ένα μήνυμα κι ήρθες εσύ--" Αυτό μου φάινεται εύλογο, γιατί καθώς προχωρούσαμε προσπαθούσα να παραθέσω μερικά ποιήματα που
ΗΤΑΝ να γράψω όπως
ΧΘΕΣ ΒΡΑΔΥ ΟΔΗΓΟΥΣΑ ΕΝΑ ΑΜΑΞΙ μα δε μπορούσα ν' ανοίξω το στόμα μου, πραγματικά δε φαινόταν και σπουδαίο, αυτό που φαινόταν σπουδαίο ήταν που σου έλεγα τι εσύ, ο τζακ κι ο άλλεν θα κάνατε` και σε ρώτησα, "Πανάγαθε Θεέ μπιλ τι μου προκαλεί αυτό το πράγμα!!!;" κι αυτά είναι όλα κι όλα που θυμάμαι απ' το όνειρο, έτσι τελείωσε.. μπιλ ήταν το πιο καθαρό και δυνατό και ευχάριστο όνειρο που ονειρεύτηκα ποτέ μου, κι έχω τόσα όνειρα που κρατώ στο ράφι` και ουάου! πραγματικά είχα την εμπειρία του τι σημαίνει να τραβήξεις πίσω στα περασμένα και να τους πεις εκεί πέρα τι επρόκειτο να κάνουν--βλέπεις αν ήταν να σε δω στα 1945 και να σου δείξω ένα αντίγραφο του γυμνού γεύματος, ποια θα' ταν η αντίδρασή σου; αυτό είναι το ζουμί της υπόθεσης` βέβαια θα σου ήταν γνώριμο, θα ένοιωθες πως ήταν δικό σου, όχι; τότε αυτό σημαίνει πως παρελθόν παρόν και μέλλον λειτουργούν σε μια μοναδικότητα, όλα την ίδια στιγμή, αυτό που έκανες σήμερα το έκανες χθες, σε παρακαλώ βοήθησέ με σ' αυτό μπιλ, το στοιχείο του χρόνου, τι υποθέτει αυτό, και γιατί ο τζακ αρνήθηκε, και που ήταν ο άλλεν, αν και ήταν του άλλεν η πρώτη γραμμή του
ΟΥΡΛΙΑΧΤΟΥ του που σ' έπεισε στ' αλήθεια πως δεν έπαιζα κάποιο παιχνίδι--βιάζω αυτό το γράμμα, το γράψιμό του, πραγματικά ελπίζω πως κι αν δεν είναι συντακτικά σωστό, το νόημα είναι σωστό--στην πραγματικότητα ένα όνειρο μπορεί να κάνει κάτι τέτοιο, αν ονειρεύεσαι πως είσαι πίσω στα 1950, λοιπόν ναι, τότε είσαι εκεί πίσω, μα έχεις συναίσθηση του γεγονότος πως είσαι, άρα γνωρίζεις τη δική σου εποχή, το τώρα, μα οι άλλοι στο όνειρο το ξέρουν; όχι--μα όταν σου είπα πως στο μέλλον θα είμαστε έτσι, διάσημοι συγγραφείς και τα ρέστα, και πως με κάποιο κόλπο της μοίρας ή κάτι άλλο τέλος πάντων είχα την τύχη να ταξιδεύω πίσω στο χρόνο και πως αυτός ο περίπατος που κάναμε είναι
ΠΟΛΥ ΠΟΛΥ ΣΗΜΑΝΤΙΚΟΣ, πως θα το έπαιρνες σοβαρά υπόψη σου κα θα καταλάβαινες, και το έκανες, το έκανες χωρίς αμφιβολία--στο όνειρο αμέσως αισθάνθηκες κάτι παράδοξο, πως ήμουν διαφορετικός από ' κείνο τον Γκρέγκορυ που πρωτοσυνάντησες μετά απ' το ταξίδι σου στη νότιο αμερική, πως ήμουν ολοφάνερα ευφυής και ήξερα τι έλεγα, αυτό σ' έκανε να ενδιαφερθείς τόσο για μένα, μπορούσα να το διακρίνω απ' τη φωνή και τα μάτια σου, κι όταν ρώτησα τι χρονιά ήταν, αυτό ήταν, φάνηκε πως δε μπορούσα να σου πω αρκετά πράγματα, πύραυλοι, παγκόσμια κατάσταση, κολάζ, όλα σου φάνηκαν τόσο προφανή--δε σου φάνηκαν φανταστικά` ω πόσο ευτυχής ήσουν σ' αυτό το πλέον υπέροχο των ονείρων, χειρίστηκες τον εαυτό σου υπέροχα, έξυπνα και μ' αγάπη, ναι, αυτό--αποδεικνύει τη θεωρία μου περί ονείρων, πως αν ένας άνθρωπος είναι στη ζωή του σοβαρός και ήρεμος και σοφός, έτσι θα 'ναι και στα όνειρά του ή στα όνειρα των άλλων--μα αν είναι άγριος, καταπιεστικός και ανόητος, όπως κι εγώ μερικές φορές, τότε αλίμονο δυστυχία` γιατί κάποτε είδα ένα όνειρο μπιλ, πως ένας άντρας ήρθε σ' εμένα και μου έδωσε ένα κομμάτι λευκό χαρτί και είπε, ο Θεός θέλει να σε δει, να η διεύθυνσή του` απότομα παρορμητικά αρνήθηκα το χαρτί, λέγοντας
ΓΝΩΡΙΖΩ ΤΗ ΔΙΕΥΘΥΝΣΗ, και πραγματικά ένοιωθα πως την ήξερα, κι έτσι έτρεξα εκεί που νόμιζα πως έμενε ο Θεός, και τότε βρέθηκα εκεί, ήμουν χαμένος, δεν ήξερα, και ο άνθρωπος με το χαρτί είχε φύγει και ξύπνησα--λοιπόν βλέπεις μπιλ, μπορούσα μια χαρά να είχα δει το Θεό, έστω κι αν είναι ένας Θεός της δικής μου φαντασίας, ένας καθολικός Θεός, οποιοσδήποτε, έχασα την ευκαιρία--αυτό το όνειρο, που είδα στη νέα υόρκη πέντε μήνες πριν, με αναστάτωσε αφάνταστα` ένοιωσα πως κάποιος με είχε αποστραφεί` ρώτησα μια νύχτα μεθυσιού ένα προτεστάντη πάστορα αν με είχαν αποστραφεί, λέγοντάς του για το όνειρο που σου είπα, είπε όχι, δε με είχαν αποστραφεί, με είχαν προειδοποιήσει--χα, τι λες γι' αυτό; σου λέω μπιλ, ονειρεύομαι συχνά και κάθε όνειρο μοιάζει να λέει κάτι και μοιάζουν όλα τόσο αληθινά!!! πραγματικά` και μοιάζουν επίσης να έχουν συνοχή μεταξύ τους, γιατί κάποτε ονειρεύτηκα πως πήρα ένα αεροπλάνο απ' το παρίσι για τη νέα υόρκη ... μήνες αργότερα ονειρεύτηκα πως περπατούσα στη νέα υόρκη και είδα σ' ένα γκαράζ το ίδιο αεροπλάνο--κάποτε πάλι είδα ένα όνειρο που στην πραγματικότητα το είχα δει πιο πριν, με όλες του τις λεπτομέρειες, το ολόϊδιο όνειρο--Είσαι ο μανδικός άνθρωπος εν ζωή που εκτιμώ, εξακολουθώ ακόμη να το κάνω, και είμαι τόσο ευτυχισμένος που ήσουν εσύ στο χθεσινοβραδινό όνειρο, τόσο ευφυές όνειρο ήταν, ήταν--Σχετικά με μένα, μπιλ, γνωρίζω από κάποια απρόσμενα τυχερή ενόραση που μου έχει χαριστεί, Θεϊκή ή όχι, κι εσύ είσαι Θεϊκός, πως έχω μια καθαρή αντίληψη των γνωρισμάτων του ανθρώπου, κι όπως λέω, ο,τιδήποτε γνωρίζουμε ή έχουμε διαβάσει ή έχει λεχθεί, έχει γίνει διά μέσου του ανθρώπου, έτσι γνωρίζω τον άνθρωπο όσο το δυνατό καλύτερα, και μες απ' τον εαυτό μου τον γνωρίζω, κι όταν εμπιστεύομαι τον εαυτό μου, εμπιστεύομαι εκείνον, μα ποτέ δεν έδωσα πλήρη πίστη σ' αυτόν, πλήρη εμπιστοσύνη, ακόμα και σ' εσένα, πάντα μερικές φορές, όταν θεωρώ πως ο λόγος σου είναι
Ο ΛΟΓΟΣ, βλέπω την εικόνα του ουίλλυ της νυφίτσας, νομίζω πως σκέφτεσαι ότι σε αποκαλώ έτσι, πως σε υποψιάζομαι ότι δεν είσαι αυτή η Θεϊκή ύπαρξη, μα ένας κάλπης---λοιπόν ολ' αυτά πάνε τώρα, αυτό το όνειρο τα κατάφερε, η φωνή και το πρόσωπό σου ήταν απ' το Θεό πλασμένα, καμιά αμφιβολία, και με το Θεό εννοώ ότι κι εσύ--όταν εργαζόμουν για την ολοκλήρωση της ποιητικής μου συλλογής
ΕΙΔΕ ΝΑ ΖΗΣΕΙ Ο ΑΝΘΡΩΠΟΣ, σε είχα τόσο πολύ στο μυαλό μου, αν μπορούσα να σε ορίσω σαν την επιτομή του τι είναι ο άνθρωπος ή τι έπρεπε να είναι, τότε ο τίτλος θα' χε αξία, μα όπως βλέπεις είχα τις βαριές αμφιβολίες μου, όταν σου έγραφα εκείνο το επιγραμματικό σημείωμα
ΑΠ' ΤΟ ΑΦΕΝΤΙΚΟ--, μπάστα, όταν σε δω ίσως μπορείς να συμπληρώσεις σ΄αυτό, σ' όλα αυτά, Θεέ τι ζωή! γκρέγκορυ.
Απόδοση: Γιάννης Τζώρτζης
